Hệ điều hành là gì? các hệ điều hành máy tính phổ biến hiện nay?

Nếu đã xài máy tính thì chắc bạn đã nghe đến cụm từ “hệ điều hành”. Nhưng bạn không hiểu rõ khái niệm hệ điều hành là gì? Nếu vậy thì bài viết này là dành cho bạn! Mình sẽ cho bạn cái nhìn tổng quan về khái niệm hệ điều hành, chức năng của hệ điều hành cũng như một số hệ điều hành máy tính thông dụng nhất hiện nay. Cùng vào bài viết chi tiết để biết thêm về kiến thức này, bạn nhé!

Có rất nhiều hệ điều hành máy tính chứ không đơn giản chỉ là Windows đâu bạn nhé!
Có rất nhiều hệ điều hành máy tính chứ không đơn giản chỉ là Windows đâu bạn nhé!

Khái niệm hệ điều hành

Hệ điều hành là tập các chương trình tổ chức thành hệ thống với nhiệm vụ đảm bảo tương tác giữa người dùng với máy tính, cung cấp các phương tiện và dịch vụ để điều phối việc thực hiện các chương trình, quản lý chặt chẽ các tài nguyên của máy, tổ chức khai thác chúng một cách thuận tiện và tối ưu. Hệ điều hành đóng vai trò là cầu nối giữa người sử dụng hay chương trình ứng dụng với phần cứng máy tính.

Hệ điều hành đóng vai trò là cầu nối giữa người sử dụng hay bất cứ một chương trình ứng dụng nào với phần cứng máy tính
Hệ điều hành đóng vai trò là cầu nối giữa người sử dụng hay bất cứ một chương trình ứng dụng nào với phần cứng máy tính

Một số hệ điều hành phổ biến là MSDOS, MS Windows, Linux hoặc là Mac OS

Phân loại hệ điều hành(đối với hệ điều hành Windows)

Hệ điều hành Windows được phân thành 3 loại

  • Đơn nhiệm một người dùng:MSDOS
  • Đa nhiệm một người dùng: MS WINDOWS(windows xp,vista, 7, 8, 8.1, 10)
  • Đa nhiệm nhiều người dùng: Windows Server 2000,2003,2008,2012….

Chức năng của hệ điều hành

Hệ điều hành bao gồm bốn chức năng chính: Quản lý bộ nhớ(RAM hoặc ROM), quản lý CPU, quản lý thiết bị và quản lý hệ thống tập tin. Với những hệ điều hành đa nhiệm nhiều người dùng(Windows Server) thì bổ sung thêm chức năng quản lý mạng.

Các chức năng này kết hợp hài hòa trong hoạt động với các chức năng khác để trải nghiệm người dùng với máy tính diễn ra một cách trơn tru nhất. Bây giờ mình đi sâu vào các chức năng chính nhé!

  • Quản lý bộ nhớ: Có nhiệm vụ giám sát và điều hành bộ nhớ chính. Với mỗi yêu cầu cung cấp bộ nhớ, chức năng này sẽ kiểm tra tính hợp lệ của thông điệp được gửi đến. Nếu phù hợp, nó sẽ cung cấp một phần vùng bộ nhớ trống hiện tại. Chức năng này cũng làm nhiệm vụ thu hồi vùng nhớ đã cấp phát.
  • Quản lý CPU: Làm nhiệm vụ cấp phát quyền sử dụng CPU cũng như ghi lại trạng thái thực thi của mỗi chương trình. Nếu một tác vụ nào đó thực hiện quá giới hạn thời gian cho phép sẽ bắt buộc nhường CPU cho tác vụ khác. Sau đó, bộ quản lý sẽ phục hồi lại tác vụ cũ nhờ vào thông tin trạng thái đã lưu trước đó.
  • Quản lý thiết bị: Cấp phát và thu hồi quyền truy xuất đến các thiết bị như máy in, màn hình, bàn phím,…
  • Quản lý hệ thống tập tin: Cho phép lưu trữ cũng như truy xuất các tập tin.
  • Quản lý mạng: Quản lý việc chia sẻ tài nguyên giữa những người dùng trong hệ thống. Đồng thời cung cấp các dịch vụ mạng như truyền gói tin, thông điệp

Ngoài các chức năng trên hệ điều hành còn có các chức năng

  •  Tổ chức giao tiếp giữa người dùng và hệ thống.
  • Cung cấp các tài nguyên cho các chương trình và cách tổ chức thực hiện các chương trình đó.
  • Tổ chức lưu trữ thông tin trên bộ nhớ ngoài, cung cấp các công cụ để tìm kiếm và truy cập thông tin.
  • Kiểm tra và hỗ trợ bằng phần mềm cho các thiết bị ngoại vi để khai thác chúng một cách thuận tiện,hiệu quả.
  • Cung cấp các dịch vụ tiện ích hệ thống.

Một số hệ điều hành máy tính thông dụng

Hệ điều hành Windows

Hệ điều hành Windows được ra đời vào năm 1985 bởi Microsoft, là hệ điều hành được sử dụng phổ biến nhất trên máy vi tính với hơn 90% người dùng. Chính vì nó quá thông dụng nên phần mềm ứng dụng được phát triển để chạy trên Windows cũng nhiều hơn bất kỳ hệ điều hành nào khác. Một số đặc trưng chung của Windows là:

  • Là hệ điều hành đa nhiệm, một người dùng.
  • Do Bill Gates phát triển:Nhắc đến hệ điều hành này là không thể nhắc đến tỷ phú Bill Gates nhà sáng lập của Microsoft. Tuy nhiên hiện nay Bill Gates đã từ bỏ hệ điều hành Windows. Có nghĩa là hệ điều hành Windows 10 mới nhất không phải do Bill Gate phát triển
Nhiều người lầm tưởng Windows 10 vẫn do Bill Gates phát triển
Nhiều người lầm tưởng Windows 10 vẫn do Bill Gates phát triển
  • Có khả năng làm việc trong môi trường mạng…

Ưu điểm hệ điều hành Windows

  • Do là hệ điều hành thông dụng nên hầu như các nhà phát triển phần mềm đều phát triển phần mềm và ứng dụng lên hệ điều hành này tạo ra sự đa dạng về ứng dụng và phần mềm
  • Sử dụng đơn giản với chuột và bàn phím. Không khó như hệ điều hành Mac OS
  • Dễ dàng cài đặt từ cài đặt hệ điều hành đến cài đặt phần mềm,ứng dụng

Nhược điểm hệ điều hành Windows

  • Bạn sẽ tốn chi phí mua bản quyền hệ điều hành hàng năm với giá khá chát
  • Các phần mềm và ứng dụng trên hệ điều hành Windows thường là phải trả phí với giá cũng khá đắt
  • Không chuyên dụng để làm việc như hệ điều hành Mac OS

Hệ điều hành UNIX

Hệ điều hành UNIX do Ke Thompson và Dennis Ritchie thuộc phòng thí nghiệm Bell của hãng AT&T thành lập và phát triển vào những năm 1970.Một số nét đặc trưng của UNIX là:

  • Là hệ điều hành đa nhiệm nhiều người dùng.
  • Hệ thống quản lý tập tin của hệ điều hành này cực kỳ đơn giản và hiệu quả.
Hệ thống quản lý tập tin của hệ điều hành Unix cực kỳ đơn giản và hiệu quả
Hệ thống quản lý tập tin của hệ điều hành Unix cực kỳ đơn giản và hiệu quả
  • Hệ thống Module và chương trình tiện ích hệ thống phong phú.

Hệ điều hành LINUX

Trên cơ sở của UNIX, năm 1991 Linus Torvalds  đã phát triển một hệ điều một hệ điều hành mới gọi là hệ điều hành Linux. Hiện nay hệ điều hành Linux còn được gọi là hệ điều hành mở.

Linux là hệ điều hành phát triển từ Unix và là hệ điều hành mở vô cùng phổ biến hiện nay
Linux là hệ điều hành phát triển từ Unix và là hệ điều hành mở vô cùng phổ biến hiện nay

Ưu điểm hệ điều hành Linux

  • Do là hệ điều hành mở nên các ứng dụng và phần mềm của hệ điều hành này gần nhự là miễn phí
  • Bạn có thể tự do phát triển ứng dụng và phần mềm vì đây là hệ điều hành mở(tức là mọi người có thể sửa đổi, bổ sung, nâng cấp và sử dụng mà không bị vi phạm quyền tác giả)

Khuyết điểm của hệ điều hành Linux

  • Sử dụng hệ điều hành Linux không đơn giản bằng hệ điều hành Windows
  • Tuy là hệ điều hành mở nhưng do không phổ biến bằng hệ điều hành Windows nên kho ứng dụng và phần mềm không phong phú bằng

Hệ điều hành Mac OS

Mac OS được thiết kế bởi hãng Apple dành riêng cho máy tính Mac Do được thiết kế để chạy với máy vi tính của Apple nên Mac OS không được phổ biến như hệ điều hành Windows. Vì vậy, có rất ít chương trình, ứng dụng và phần mềm được viết dành riêng cho nó.

Hệ điều hành Mac OS chỉ dành riêng cho máy Mac nhưng là hệ điều hành được sử dụng rất hiệu quả trong công việc đặc biệt là nghề lập trình
Hệ điều hành Mac OS chỉ dành riêng cho máy Mac nhưng là hệ điều hành được sử dụng rất hiệu quả trong công việc đặc biệt là nghề lập trình

Tuy nhiên, Mac OS  được xem như là một trong những hệ điều hành sáng tạo nhất của hãng Apple. Nhiều người dùng đánh giá rằng nó là một hệ điều hành mạnh, dễ sử dụng, đặc biệt là đối với nhà thiết kế đồ họa chuyên nghiệp, người làm chế bản trên máy tính,lập trình viên và các fan cứng của hãng Apple. Nhưng nói đi cũng phải nói lại giá thành của những chiếc Macbook khá là mắc tầm 20 triệu đồng.

Kết bài

Vậy là mình cũng đã trình bày sự hiểu biết của mình là hệ điều hành máy tính. Như mình đã trình bày thì có rất nhiều hệ điều hành như Windows của Microsoft hay Mac OS dành riêng cho máy Mac của Apple. Mỗi hệ điều hành điều có ưu thế riêng của mình như hệ điều hành Mac OS rất thích hợp cho công việc đặc biệt là công việc lập trình viên, hay hệ điều hành Windows nổi tiếng với việc sử dụng đơn giản thích hợp cho nhân viên văn phòng. Nếu bạn có thắc mắc gì nữa về hệ điều hành thì cứ comment ở dưới, mình sẽ trả lời nhanh nhất có thể với kiến thức cũng như kinh nghiệm của mình. Còn nếu bạn thấy bài viết này hay và hữu ích thì các bạn nhớ share rộng rãi vì đó là động lực để những bài viết sau của mình ngày càng chất lượng hơn. Cảm ơn các bạn đã đọc nhé!

1136 views